Urine

Dat ook menselijke poep meststof is, mag als bekend worden verondersteld. Tot na de Tweede Wereldoorlog was het bijvoorbeeld. gebruikelijk de beerput leeg te scheppen en emmers vol over de moestuin – het aardbeienbed! – uit te gieten. Totdat vrijwel elke woning op het riool was aangesloten en de beerput verdween.

urine - beerput utrecht(In het Engels heet dit eufemistisch night soil. De beerputten en andere opvangreservoirs werden in de 18e eeuw 's nachts door de zgn. nightmen leeggehaald. De vaste bestanddelen werden i.v.m. ziektekansen – bacteriën, wormen – eerst gecomposteerd en daarna als humanure als mest in de tuin.)

Vandaag de dag maken de zogenaamde composttoiletten opgang. Doch ze zijn nog maar in beperkte kring "in". Ze scheiden de faeces van de urine. De eerste wordt gecomposteerd, het gele vocht verdwijnt. Zonde.
 

Vloeibaar goud

Dat Maarten 't Hart over zijn composthoop piest wordt vandaag de dag door velen als een afwijking van de persoon gezien. Maar Maarten is niet gek: urine is een uitstekende meststof. Vloeibaar goud.
Lang niet iedereen heeft een composttoilet in huis; maar naast de wc-pot pissen kan iedereen.
Toch?

Samenstelling

Menselijke urine is een uistekende bron van stikstof, fosfor, kalium (N:P:K 18:2:5) en sporenelementen en bovendien in een vorm dat het makkelijk door de bodem wordt opgenomen. Het hele jaar beschikbaar en gratis.

Geur

Verse urine ruikt in principe niet. Tenzij het een warme dag was en u het meeste vocht heeft uitgezweet. Dan bent u niet vaak naar de wc geweest en aan het einde van de dag wil uw lichaam het afval wel kwijt. Dat betekent een iets meer riekende donkergele plas.
Urine is 95% water en 2-2½% ureum. Urine gaat ruiken doordat dit ureum wordt blootgesteld aan lucht. Dan ontstaat ammoniak. Ureum is een stikstofhoudende meststof: (NH2)2CO. Eens ammoniak ontstaat is het ongeschikt om direct bij de planten te gieten.

Zout

urine - samenstelling en afbeeldingUrine is zout: natrium en kalium. Kalium is een bekende meststof. Over het algemeen houden planten niet van zout. Dus als u verse urine als mest wilt gebruiken wordt verdunnen aangeraden.

Heel verse menselijke urine is steriel en vrij van bacteriën. Het zou zo kunnen worden gedronken. (Vroeger werd het als heilmiddel tegen ziekten als mondwater gebruikt.)
Doch andere bronnen zeggen dat er wel bacteriën, ziektekiemen etc. in kunnen zitten (lees dit verslag). Vertrouwt u het niet? Zes maanden opslag in een tank is afdoende.

Urine ouder dan 24 uur kan op de composthoop. Verse urine (d.w.z. jonger dan 24 uur) moet worden verdund. De verschillende bronnen zijn het niet eens over de mate: de een zegt 1 deel urine op 4 delen water. De andere adviseert als volgt:

1 op 10-15 delen water voor jonge planten

1 op 30-50 voor potplanten

Onverdund op gras, onder bomen of op de aarde onder de fruitstruiken

Als er medicijnen (w.o. antibiotica) worden ingenomen, giet u de urine uiteraard niet in de tuin. Gouden regel is dat u weer schoon bent na zes weken nà het stoppen van het gebruik.

In Afrika zijn serieuze projecten opgezet om de aarde te bemesten met urine. Kijk hier eens. Jerrycans vol urine. Van de westerse landen is men in Zweden en Finland ver gevorderd met het opvangen van urine en het gebruik ervan als meststof. In Nederland is het niet toegestaan het in de reguliere landbouw te gebruiken, alhoewel door Wageningen UR wordt onderzocht hoe het wel is toe te passen. In 2005 zijn er experimenten gestart. De resultaten ervan hebben we niet kunnen vinden.

Komt de po weer terug?

urine - oude po.jpg

Misschien een idee voor ecologisch bewuste (moes-)tuiniers. Gewoon weer een po onder het bed. De volgende ochtend verdunnen met water en huppekee, in de tuin ermee.

urine - oude po-emmer.jpg

Meer lezen:

Artikel in The Ecologist
Liquid Gold: The lore and logic of using urine to grow plants. Uitgeverij  Greenbooks, 2004, ISBN 1903998484, $ 10,–
Lowtech Magazine: Uw stoelgang kan de Wereld redden
Journal of Agricultural and Food Chemistry