Destilleren

Of: wat te doen met 96 flessen wijn die over de top zijn

In Hongarije mag het nog: zelf destilleren. Wij besluiten daarom met 96 flessen wijn en een SmartStill Mark II naar Györújbarát te gaan. Net over de Oostenrijkse grens.

destilleren 96 flessen wijn

Twee weken geleden belde Bob: “Ik heb wat flessen wijn voor je die niet meer goed zijn. Om azijn te maken.”
“Laat maar komen,” zei ik.
En op een onbewaakt ogenblik had Bob ze bij ons gedumpt: plotseling stonden daar acht dozen met elk  twaalf flessen Bordeaux uit 1998 in ons fietsenhok.
Zesennegentig flessen!
Dan moet je een azijnfabriek hebben. In ons vat gaan af en toe restjes rode wijn met een scheutje water. (Zie azijn maken.)

Bert had laatst verteld hoe hij zijn wijn die te lang had gelegen omtoverde in een goede borrel. Hij liet een destillaat trekken met jeneverbessen en wat snippers eikenhout.

Ik vroeg hem of hij de zesennegentig flessen wilde, maar hij bedankte vriendelijk. Hij had nog genoeg flessen wijn om zelf weg te werken.

Na ampele overwegingen besloot ik zelf een SmartStill te kopen. Op de markt gebracht om gedestilleerd water te maken, doch het type Mark II kent een temperatuurregeling. Heel handig bij het destilleren van alcohol: Water kookt bij 1000 C en alcohol bij 78,350 C.
Ach, en doe er ook maar een refractometer bij. Om het alcoholpercentage van het destillaat te bepalen.


Györújbarát

Een dag later had ik de spullen in huis. Alles in de auto net als de zesennegentig flessen wijn. We moeten wel met zijn tweeën naar Györújbarát, want binnen de EU mag je p.p. negentig flessen wijn meenemen. 1200 Kilometer slechts. Tien uur rijden. Nice aan de Middellandse Zee is verder weg. Alleen nog even oppas regelen voor hond, kippen, varkens, de moestuin, kuipplanten water geven, etcetera.


Destillatieproces

Chateau Rauze Lafargue 1998

Het is kindseenvoudig. Het enige dat u voor ogen moet houden is dat water, en zeker warm water, verdampt. Hoe dan ook. Maar onder de pakweg 900 C verdampt er meer alcohol. Dus uit een eerste destillatieronde krijg je zeker geen 100% alcohol. Zij die hoge percentages wensen, destilleren twee of drie keer.


Er gaat vier liter in de tank, de buik van het apparaat. Dat zijn vijf flessen wijn. Dit wordt verwarmd, water- en meer alcoholdampen stijgen op, worden in het deksel met een ventilator gekoeld en drup, drup, het valt in een bijpassend tankje.

Volgens de handleiding duurt het ca. een uur voor de tank is opgewarmd en daarna twee à drie uur voordat het destilleren klaar is. Hoe lager men de temperatuur instelt, hoe langer het duurt.

10:30

aangezet, de temperatuurregelaar niet voluit gezet

13:20

geen drup, naar max gedraaid

13:45

drupt als een tierelier

 

naar “tien over twaalf” gedraaid

 

naar “vijf over twaalf” gedraaid

15:00

we proeven een beetje, vangen wat druppels op in een glas. Pfew! Dat is sterk spul!

18:00

drup……. drup-drup…… drup (………. = ca. 3 seconde)

18:45

we zijn nieuwsgierig en testen het alcoholgehalte: 51%. Tot nu is er 530 ml geproduceerd.

21:20

einde? Drup………………………………………….. drup

 

weer iets opgedraaid, maar weinig effect

22:00

uit

De volgende ochtend is de inhoud van de tank nog warm. Wat er is achtergebleven is misschien twee of drie liter diepbruin meurend vocht.


Eindresultaat

We hebben uit vijf flessen wijn, tezamen 3,75 liter 780 ml destillaat gewonnen van 46%. (Hieruit blijkt dat tussen 18:45 uur en 22:00 uur meer water dan alcohol is gedestilleerd.)
De wijn bevat volgens het etiket 12½% alcohol. Dus zou je 468 ml pure alcohol mogen verwachten. 46% x 780 ml = 358,8 ml pure alcohol.
Waar is de rest: is deze al in zuren (azijn) omgezet, waardoor de wijn niet meer te drinken was? Is een deel toch verdampt en via de ventilator afgevoerd. En een deel zal nog wel in het residu van diepbruin vocht zijn achtergebleven.


Kosten/baten

De kosten van het proces, los van de aanschaf van de apparatuur, bedroegen 11,5 uur à 320 Watt = 3,68kWh = ca. € 1,00. 
Deze wijn kende een consumentenprijs van ca. € 10 per fles. Er zijn er vijf ingegaan, dus € 50. Maar dat is niet eerlijk. Beter is het goedkope bocht te kopen bij de C1000 en die te destilleren. Als het iets van € 3 per fles kost, hebben we € 16 geïnvesteerd in ¾ liter spiritualiën met een alcoholpercentage van 46%. Of beter: een liter jenever kent 35% alcohol, dus als we ons eindresultaat met water tot één liter verdunnen, dan hebben we een percentage van 35,88%.


Refractometer

Eigenlijk is dit wel een gaaf optisch instrument dat werkt op basis van lichtbreking. (Als je in een bak water kijkt, zie je altijd een knik in het beeld. De breking. Alcohol heeft een andere brekingsfactor.) Met een pipet drop je een druppel vloeistof op het glaasje, klepje erop (op de foto het geval) en de vloeistof verspreid zich keurig egaal. En als ware het een verrekijker met een oculair, je kijkt erdoor en leest het alcoholpercentage af.

Tweede destillatiesessie

Vijf flessen wijn per keer. Dan moeten we 19 x destilleren.

09:15

aangezet, temperatuurregelaar voluit

10:30

drup, drup – de handleiding heeft ongeveer gelijk: een uur

 

regelaar naar ca. “vijf over twaalf” gedraaid

19:50

einde? Drup………………………………………….. drup

 

We draaien de temperatuur niet meer op. Dan komt er verhoudingsgewijs meer water in, hebben we geleerd van de eerste sessie.
Uit.

Na ca. 10½ uur meten we meer dan een liter destillaat met een percentage van 42%, aldus de refractometer. Dat is stevige whisk(e)y! 
Waarom we nu meer dan een liter hebben en gisteren niet….. geen flauw idee.

Als de resterende destilleersessies ongeveer hetzelfde resultaat hebben, dan tellen we dus globaal 19 liter stevige jenever met een kostprijs van – in dit geval omdat we de wijn hebben gekregen – € 19. Stel, dat dit verdund tot 35% ongeveer 22 liter oplevert. Een liter Olifant jenever, die overigens géén natuurlijke alcohol bevat, kost iets van € 12. Baat: 22 x 12 = € 264 minus € 19 = € 245. De SmartStill Mark II kost € 215. En de refractometer € 65. Nog één of twee keer destilleren en tel uit uw winst.


Nachtstroom

Met twee sessies per dag moeten we dus tien dagen in Hongarije verblijven. In het huisje in Györújbarát kennen ze geen nachtstroomtarief. Misschien überhaupt niet in Hongarije. We weten het niet. Maar een destillatieproces van tien uur is mooi overnight te doen. 

EU vrij vervoer sterke drank

Mogen we wel 22 flessen jenever met twee personen door de EU vervoeren? Nee. Ja. Jee. Na: tien flessen destillaat met een percentage hoger dan 22% p.p. Dus we verdunnen het dan maar thuis. In Nederland.

Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on Google+Email this to someonePrint this page

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *